همين هم بهترش را مي شود ساخت ( يادداشت امير قادري درباره فيلم مهمان به كارگرداني سعيد اسدي ) :: سينمای ما :: پايگاه خبری - تحليلی سينمای ايران

آدميزاد دست و دل‌اش نمي‌رود درباره مهمان، به همان بدي كه خود فيلم هست، بنويسد. يعني سخت است حق مطلب ادا شود به يك دليل مهم، آن هم اين كه در سينماي دست به عصا و ديوار ما، كمتر تهيه‌كننده‌اي است مثل فرح‌بخش و عليخاني ( تهيه كنندگان مهمان ) كه چرخ‌اش بچرخد. يعني عوض پول گرفتن از اين دولت و آن نهاد، از جيب خودش سالي يكي دو فيلم بسازد، بعد اين فيلم‌ها روي پرده سينما بفرستد و از پولي كه تماشاگران فيلم‌اش از جيب داده‌اند و بليت خريده‌اند، فيلم بعدي‌اش را بسازد. در شرايط عادي، اين البته معمولي‌ترين شكل فيلم ساختن است و جز اين اگر باشد، جماعت بايد تعجب كنند و درباره‌اش بنويسند. اما در ايران فرح‌بخش و عليخاني در جريان توليد چنين فيلم‌هايي تك هستند و دفتر توليدي كه اين طوري كار كند، تقريبا نداريم يا حداقل اين كه، خيلي كم داريم.
اين از اين. اما از شانس بد ما تهيه‌كنندگاني در اين سينما به اين شكل عمل مي‌كنند كه بدترين فيلم‌ها را مي‌سازند. ( يا شايد چون بدترين فيلم‌ها را مي‌سازند مي‌توانند اين طوري عمل كنند؟ نه، فكر نمي‌كنم. ) به هر حال مهمان فيلم خيلي بدي است كه در لحظات فراواني، به آن چيزي كه در سينماي ايران اسم‌اش را گذاشته‌ام « كمدي اشمئزاز » نزديك مي‌شود. اين‌ها فيلم‌هايي هستند كه زنان و مردان، غذاها، خنده‌ها و گريه‌هاي‌شان دل به هم‌زنند. منظورم اين است كه اصلا قبل از اين كه بخواهيم درباره فيلم صحبت كنيم، در نخستين سطح از يك تجربه سينمايي، يعني حتي از گريم آدم‌ها و شكل راه رفتن‌شان و طرز لباس پوشيدن‌ و خنديدن‌شان، حال آدم به هم مي‌خورد، چه رسد كه بخواهيم درباره انگيزه آدم‌ها و شيوه شخصيت‌پردازي‌شان و اين جور چيزها صحبت كنيم. ( البته لذت بردن از نوع راه رفتن و چرخيدن و لباس پوشيدن آدم‌هاي يك فيلم مثلا، مي‌تواند حد غايي مواجهه ما با يك اثر هنري باشد كه اجازه بدهيد فعلا وارد اين بحث نشويم. )
خلاصه الان بريده‌ام و واقعا نمي‌دانم ديگر قرار است چي بنويسم. اين جور فيلم‌ها اين قدر بدند كه نوشتن درباره تك تك نكات منفي‌شان چيزي مي‌شد قد فرهنگ معين. هر فيلمي شكل برخورد خودش را با آدم مشخص مي‌كند و حداقل اين كه درباره اين جور فيلم‌ها نمي‌شود نقد نوشت. راهي كه ياد گرفته بوديم اين بود كه موقع نوشتن درباره چنين آثاري، مثلا بعضي از صحنه‌ها و ديالوگ‌ها و قيافه‌ها را مسخره كنيم كه الان حس‌اش نيست. باشد براي بخش « روي پرده سينما » دنياي تصوير كه به هر حال مهمان را آن جا هم بايد پوشش داد تا خداي نكرده محصولي از اين سينما جا نيفتد و از دست نرود. ضمن اين كه تصميم گرفته‌ام دست از مسخره كردن فيلم‌ها و آدم‌ها بردارم و آدم موقرتري شوم. فقط اين حرف آخر را بگويم و بقيه حرف‌ها باشد براي بعد: مسئله اين جاست كه فرح‌بخش و عليخاني، در همين محدوده خودشان، هم مي‌توانند فيلم بهتر بسازند و هم فيلم بدتر. مشكل خيلي از منتقدها و نظريه‌پردازهاي سينماي ما اين است كه تفاوت بين مهمان با سوغات فرنگ را بازتاب نمي‌دهند. به هر حال سوغات فرنگ هم اصلا فيلم خوبي نيست كه بخواهم تماشايش را به تماشاگر توصيه كنم، اما از مهمان فيلم بهتري است و باز مهمان از عروس فراري فيلم بهتري. يعني حتي بين چنين محصولاتي هم مي‌شود دنبال بهتر و بدتر بود. تهيه‌كننده‌هاي مهمان نشان داده‌اند كه هم مي‌توانند… مي‌توانند… ( شرمنده، اسم‌اش را يادم نمي‌آيد، هماني كه بهرام رادان مي‌خواهد از مرز رد شود ) يا حتي كما بسازند و هم عروس فراري. حداقل براي ساخت، بهتره را انتخاب كنند باز بهتر است.

نظرات