سينمای ما - ماندن در وضعيت آخر (نگاهى به فيلم «آتش بس» ساخته تهمينه ميلانى)

پنجشنبه 25 مهر 1387 - 7:6

اخبار: • تنها نماينده سينماي قرن 21 قاره آسيا در بين صد فيلم برتر جهان از ايران است / «سفر قندهار» يكي از صد فيلم برتر تاريخ سينماي جهان به انتخاب هفته‌نامه‌ي «تايم» شد • بيتا فرهي براي «خون‌بازي» جايزه بهترين بازيگر يازدهمين جشنواره بين پيونگ يانگ را دريافت كرد • امكان ساخت «شريك» هنوز منتفي نشده است / «تبعيد سايه‌ها» نام تازه‌ترين فيلمي است كه مسعود كيميايي قصد دارد بسازد • هفته آينده رئيس جمهوري با کارگردانان سينما ديدار خواهد كرد • «گوي سنگ بدخشان» جشنواره تاجيكستان «ديدار» به پاس يك عمر تلاش سينمايي به عزت‌الله انتظامي رسيد / از سال آينده جايزه‌اي با نام عزت‌الله انتظامي به بهترين فيلم جشنواره اهدا مي‌شود

نظر سنجی

سينماي جهان

دیوید لینچ تهیه‌کننده می‌شود

اسکار، مافیا را تحریک کرد

جشنواره فیلم لندن با دست پر آغاز می‌کند

براد پیت و کوئنتین تارانتینو همدیگر را دیدند

دختر دیوید لینچ جایزه جشنواره کاتالونیا را برد

«زره‌پوش» با اریک بانا بازسازی می‌شود

آمیتاب باچان خوب می‌شود

رهبران اتحادیه از اعتصاب می‌ترسند

ششلول جیمز باند دزدیده شد

رایان گازلینگ در یک داستان کمیک

جاوید مزارع توت‌فرنگی * (یادداشت جواد رهبر بر فیلم «سرتاسر جهان»

جیمز باند جدید نیاز به جراحی پلاستیک دارد + چند تا از عکس‌های فیلم

دعوت
		(312 رأي) کارگردان: ابراهیم حاتمی کیا
-------------------------------------

آواز گنجشک ها
		(121 رأي) کارگردان: مجید مجیدی
-------------------------------------

کنعان
		(248 رأي) کارگردان: مانی حقیقی
-------------------------------------

نسکافه داغ داغ
		(57 رأي) کارگردان: علی قوی تن
-------------------------------------

سه زن
		(128 رأي) کارگردان: منیژه حکمت
-------------------------------------

پربیننده ترین اخبار هفته

پرفروش‌ترین، کم‌فروش‌ترین، پرخبرترین، کم... / «ترین»‌های سینمای ایران در تابستان 1387...

یادداشت نویسنده سایت «سینمای ما» درباره مقاله قادری و جوابیه خیابانی و «دعوت» حاتمی‌کیا؛ / فعلا فقط حاشیه‌ها...

رادان؛ تهیه کنندگی و بازیگری همزمان؛ / فیلم تازه بهرام رادان پس از «تردید»...

یادداشت امیر قادری درباره ابراهیم حاتمی‌کیا و «دعوت» اش؛ / ‏«دعوت» ایستگاه ما نیست، بگذارید حاتمی‌کیا کارش را بکند ...

جواد خیابانی بار دیگر پاسخ داد؛ این بار صریح‌تر به حسین معززی‌نیا / اخلاق را گم کرده‌ایم...

یادداشت اختصاصی سایت «سینمای ما» برای « کنعان»؛ / نامه‌ای به مانی حقیقی: از زمستان تا حالا...

حكايت جمع‌آوري بيلبوردهاي «سه‌زن» به روايت منيژه حكمت و مسئول مربوطه ...

یادداشت نویسنده سایت «سینمای ما» بر فیلم «دعوت»؛ / پس از دعوت...

میزگردی با سازندگان مجموعه «مثل هیچ کس»؛ / «اتفاقا خیلی هم خوب بود»!...

اظهار نظر رييس كانون كارگردانان سينماي ايران درباره حضور بازيگران در آثار خارجي: / با ديدن تيزر فيلم متوجه شدم اصلا به لحاظ بازيگري اتفاق خاصي رخ نداده است...

گزارش جلسه نقد و بررسی «آقای کیمیایی»؛ / امیر قادری: کیمیایی شان‌اش بالاتر از این است که بخواهد فقط یک روشنفکر باشد...

رقابت در گيشه‌هاي پاييزي سينماها داغ شده است / آمار فروش «دعوت»، «كنعان»، «سه‌زن» و «آواز گنجشك‌ها» اعلام شد...

نگاهي به «سه زن» ساخته منيژه حكمت: / فراموشی تاریخی و بی‌ریشگی يك نسل ...

سایت تابناک نتایج نظرسنجی‌اش را اعلام کرد؛ / روز حسرت اول و بزنگاه دوم...

گزارش

با انتخاب بهترين‌هاي كمدي سال سينماي ايران: / دومین جشنواره فیلم کمدی گل‌آقا سی‌ام مهر برگزار خواهد شد...

میزگردی با سازندگان مجموعه «مثل هیچ کس»؛ / «اتفاقا خیلی هم خوب بود»!...

گفتگویی با مهناز افشار بازیگر فیلم «دعوت»؛ / مادرم بعد تماشای فیلم گفت خوب بازی کردی؛ ولی تا آخر فیلم نبودی!...

تازه‌ترین گفتگوی استاد به همین بهانه در سایت «سینمای ما»؛ / یک فیلمساز اسکاتلندی: انتظامی، شون کانری سینمای ایران است ...

یادداشت امیر قادری درباره جواد خیابانی که بازی دربی این هفته را گزارش کرد؛ / این اسم‌اش آدم فروشی نیست آقای ضرغامی ...

گفتگوی محمدرضا گلزار با هادی ساعی؛ / رفته بودم برای طلا......

آرشيو...

ماندن در وضعيت آخر (نگاهى به فيلم «آتش بس» ساخته تهمينه ميلانى)

1 _ بسيارى از آنهايى كه خوره كتاب هاى روانشناسى هستند، به احتمال زياد يكى از ترجمه هاى گيتى خوشدل را خوانده اند. يكى از بهترين كتاب هايى كه او ترجمه كرده«چهار اثر از فلورانس اسكاول شين» اكنون به چاپ چهل و هشتم رسيده است. آن هم در جايى كه برخى از كتاب ها را در تيراژ اعجاب برانگيز ۱۶۵۰ نسخه بر روى پيشخوان كتاب فروشى ها ديده ايم. يكى از اين كتاب هايى كه خوشدل ترجمه كرده و نوشته خانم دكتر لوسيا كاپاچيونه است، «شفاى كودك درون» نام دارد. اگرچه كار دشوارى است اما جوهره كتاب را اگر بخواهيم در يك جمله فشرده كنيم بايد گفت كه نويسنده در اين كتاب بر آن است تا ما انسان ها را متوجه كودكى بكند كه درون وجود ماست و همچنان به حياتش ادامه مى دهد. اين كودك خجالتى، صريح، آرمان انديش و زودرنج آنجا است و نفس مى كشد. اگر ما بتوانيم با اين كودك دوباره ارتباط برقرار كنيم، نيازهايش را بشناسيم و دركش كنيم مى توانيم آرامشى را تجربه كنيم كه مدت ها است آن را از كف داده ايم. سال ها پيش اسماعيل فصيح سه كتاب مهم را ترجمه كرد كه آنها هم به اين مضمون مى پرداختند. آنچه دكتر اريك برن و بعدها تامس هريس و همسرش در كتاب هاى «وضعيت آخر» و «ماندن در وضعيت آخر» نوشته اند شكل كامل ترى از آن مثلث عجيبى است كه درون هر انسانى يافت مى شود؛ بالغ، كودك، والد. نگاه خانم كاپاچيونه البته كمتر تخصصى است و بيشتر به سوى روانشناسى عزت نفس بازمى گردد.
۲ _ اين كتاب دستمايه تهمينه ميلانى براى ساخت فيلم آتش بس بوده است. ميلانى از كتاب «شفاى كودك درون» الهام گرفته و براساس آنچه كه نويسنده پيشنهاد كرده داستانى را پرداخته كه در همين ابتدا بايد گفت يكى از بهترين داستان هايى است كه يك فيلمساز مى تواند روايت كند و مخاطب با جان دل پذيراى آن باشد. آتش بس اصلاً داستان پيچيده اى ندارد. ماجراى زندگى و «نازندگى» يك زوج است. يوسف يوسف پور و سايه نيازى كه نمى دانند چرا با هم ازدواج كرده اند و حتى حالا هم كه دارند از هم جدا مى شوند، نمى دانند چرا دارند اين كار را مى كنند. يك روانكاو يا روانشناس كه به شكلى تصادفى با آنها آشنا شده، براساس تجربيات كتاب «شفاى كودك درون» اين زوج را به زندگى شان بازمى گرداند.
۳ _ شايد از همان افسانه آه مى توانستيم تصوير كارگردانى را ببينيم كه در اولين ساخته اش يعنى بچه هاى طلاق در پى شكل ديگرى از روايت داستانى در سينماى ايران مى گشت. تهمينه ميلانى كه پيش از آتش بس، تجربه موفقى در زمينه طنز داشته (ديگه چه خبر؟) در آثارى كه ساخته همواره تمايل خودش براى جانبدارى از زنان را كتمان نكرده است. تقريباً بدون استثنا ميلانى در فيلم هايش (منهاى آتش بس) با نگاهى يك جانبه نگر زنان را به تصوير كشيده است. البته و به مرور زمان او توانست به مرز پختگى در آثارش نزديك شود و همين امر باعث شد كه مثلاً در «دو زن» و «واكنش پنجم» او به راحتى بتواند اين نگاه يك سويه را در پشت قصه اى ظاهراً موجه پنهان كند اما همچنان مى توانستيم پى ببريم كه ميلانى پروايى ندارد كه در فيلم هايش يك خط فرضى ميان مرد و زن ترسيم كند و اين خط كشى را به سود زن ها به اتمام برساند.
فيلم آتش بس در واقع از اين منظر شايد آتش بس فيلمساز به اين نوع نگرش هم باشد. هم يوسف پور و هم نيازى هر دو در اين جنگى كه به پا كرده اند به يك اندازه سهم دارند. در واقع هنگام تماشاى فيلم دائماً مواظب بودم كه بتوانم ديدگاه قبلى كارگردان در مورد شخصيت زن و مرد را دنبال كنم ولى در پايان هيچ مدركى از درون فيلم پيدا نشد كه ثابت كند فيلمساز يكى را بر ديگرى ارجح دانسته است.
۴ _ آتش بس در شمار معدود آثار سينماى ايران است كه ريتم بسيار درستى دارد. فيلم به رغم آنكه بسيار به مطب دكتر و گفته هاى سايه بازمى گردد اما تا انتها ريتم اصلى اش را حفظ مى كند. كارگردانى ميلانى در بسيارى از اوقات تقريباً بى نقص است. بازى هايى كه او از بازيگران اصلى اش گرفته حتى شايد شوكه كننده هم باشد. (نگاه كنيد به آن گريه عجيب و دور از انتظار گلزار) اما اين را هم اضافه كنيم كه بازى بازيگران فرعى تقريباً هيچ كدام خوب نيست. ياكيده، خوش خلق و بيات در نقش هاى فرعى شان جا نمى افتند.
۵ _ يادم هست و البته فراموش نمى كنم كه هرگاه خواسته ام يادداشتى در مورد فيلم هاى ايرانى بنويسم با مضمونى شبيه اين شروع كرده ام كه فيلم براى مخاطبان ساخته مى شود و اين آنها هستند كه «داوران اصلى»اند. در مواجهه با فيلم ميلانى ديگر نمى توانم با اين عبارت چندان كلنجار بروم (اين را بگذاريد به حساب اعترافات شخصى نگارنده) فيلم اساساً و تماماً براى مخاطب ساخته شده است. آتش بس برخلاف بسيارى از آثار سينماى ايران كه فيلم براى خودش روى پرده جريان دارد و تماشاگر هم براى خودش در سالن نشسته، نيست. بى اغراق شايد بايد گفت كه كمتر لحظه اى در آتش بس وجود دارد كه فيلم مخاطبش را رها كند. اين ريتم پرتحرك كاملاً واضح است كه از فيلمنامه مى آيد. ميلانى در آتش بس شايد بيش از آنكه در پى اثبات ايده هايش در زمينه مسائل زنان باشد، در پى اين بوده كه قصه اش را بى هيچ پيش داورى جلو ببرد. آنچه كه از يوسف و سايه سر مى زند؛ در واقع ما به ازاى شخصيت آنها است. اگرچه در نگاه اول شايد به نظر برسد كه در رفتار اين دو اغراق هايى به چشم مى خورد كه آنها را از «واقعيت» دور مى كند اما اگر نخواهيم با تئورى هاى نقد كه از پيش در ذهن خودمان كلاسه كرده ايم، به فيلم نزديك شويم؛ آنگاه پى مى بريم كه يوسف و سايه دقيقاً همان كارهايى را انجام مى دهند كه در بيرون از بسيارى زن و شوهرها ديده ايم.
۶ _ آتش بس فيلمى است پيام دار و البته معناگرا. شايد اين نكته آخر خيلى ها را به شگفتى وادارد. فضاى شاد و شنگول فيلم، كميك استريپ بودن روابط و فضا و معمولى بودن حرف هايى كه شخصيت هاى فيلم مى زنند؛ ظاهراً هيچ كدام با معنا و معناگرايى نسبتى ندارند. ما عادت كرده ايم كه فيلم هاى معناگرا آثارى كند، ملال آور و فاقد جزئيات كوچك ولى مهم زندگى باشند. مفاهيم عميق، حرف هاى بزرگ و غيرعادى بودن در فيلم هايى كه آنها را معناگرا مى دانيم، مانع از اين مى شود كه اعلام كنيم، فيلم ميلانى به يك معنا شايد معناگراترين فيلم سينماى ايران در سال هاى اخير باشد. چه معنايى از اين مهمتر كه فيلمى به مخاطبش بگويد با خودش، با درونش آشتى كند و به آرامش برسد؟ چه فيلمى از اين معناگراتر كه بگويد مى توانيم لابه لاى همين روزمرگى ها به اميد، اعتماد و حضورى معناگرا از زندگى دست پيدا كنيم؟ چه فيلمى معناگراتر از اينكه بگويد در وضعيت آخر بمانيم. وضعيت آخر در كتاب هريس اين است «من خوبم، تو خوبى».

نويسنده :‌ شاپور عظيمى

شنبه,16 اردیبهشت 1385 - 22:29:17

آرشيو

نظرات

mehran شنبه 5 خرداد 1386 - 13:6	salam maghaleyeh shoma aly bood man khastam az shoma soal konam mnabe bishtary barayeh moarefy kARDANEH KODEKEH DAROON DARID
nina يکشنبه 14 مرداد 1386 - 1:35	filme fogoladeyi bud makhsusan inke be 2 nokteyeye moheme ravanshenasi eshare karde bud movafag paydar bashid
mimi يکشنبه 4 شهريور 1386 - 4:8	فيلم جالب و از همه مهم تر واقعيتي كه شايد هيچكس تا بحال به آن نپرداخته بود من خيلي دنبال كتاب شفاي كودك دورن گشتم قبلا وضعيت آخر و ماندن در وضعيت آخر(هريس) و تحليل رفتار متقابل اريك برن را خوانده بودم خيلي مشتاق بودم كه اين كتاب را هم پيدا كنم ولي متاسفانه اسم نويسنده را نمي دونستم متشكرم كه اسم نويسنده در اين مقاله ذكر شده. به نظر من بجاي استفاده از داروهاي روان پزشكي و ... هر 6 ماه يا يكسال يكبار بايد كتابهاي امي و توماس هريس خوانده شود.
sh دوشنبه 26 شهريور 1386 - 1:49	be nazare man 1 zan az badbakhtish bayad khodkoshi kone!!!!!!!!